พิธีวันไหว้ครูเขมร คนทรงเจ้าหรือ มะม็วต (เม-มต) ศาสตร์และศิลป์ของชุมชนเขมร

24 มิ.ย. 2565


เวลา 21.00 น. วันพฤหัสบดีที่ 23 มิถุนายน 2565 นายสร้อยธนกร(สจ.ต้อย)โคตน สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดฉะเชิงเทรา เขต 2 ตำบลแปลงยาว เข้าร่วมพิธีวันไหว้ครูเขมร หรือ มะม็วต (เม-มต) ศาสตร์และศิลป์ของชุมชนเขมร การเล่นมะม็วต หรือ เม-มต เป็นทั้งศาสตร์คือไสยศาสตร์ และเป็นทั้งศิลปั คือดนตรีและการร่ายรำที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนานกว่า 80ปี บนความเชื่อของการรักษาอาการเจ็บไข้ป่วยที่หมอหรือแพทย์แผนปัจจุบันรักษาไม่หาย ณ ชุมชนบ้านใหม่ หมู่ที่ 6 ต.หัวสำโรง อ.แปลงยาว จ.ฉะเชิงเทรา โดยได้มีการนั่งคุยกับชื่อป้าลั่นทม ทองเกตุ อายุ 76 ปี อยู่บ้านเลขที่ 73/1  ม.6 ต.หัวสำโรง อ.แปลงยาว จ.ฉะเชิงเทรา

ป้าลั่นทม ทองเกตุ บอกกับ นายสร้อยธนกร(สจ.ต้อย)โคตน การจัดพิธีในวันนี้เป็นการจัดใหญ่ หรือจัดเต็มที่ปกติแล้ว ใน 1 ถึง 3 ปี จะจัดเพียงพิธีเล็กๆ มีเพียงชาวบ้านประมาณ 10 คน แต่ในรอบสามปีนี้ เกิดมีโรคระบาดโควิด19 ชาวบ้านเจ็บไข้ได้ป่วย ตามมาด้วยโรคซึมเศร้า จึงได้รวมตัวกันของคนในชุมชนจัดงานพิธีตามความเชื่อที่ใหญ่ มีการนำเครื่องเส้นไหว้ขึ้นบูชา ปูด้วยผ้าแดง และมีการทำอาหารเลี้ยงผู้มาร่วม พร้อมบอกถึงประวัติความเป็นมา ด้วยชาวบ้านในหลายชุมชนของตำบลหัวสำโรง อำเภอแปลงยาว เป็นชาวเขมรที่ย้ายถิ่นฐานมานานกว่า 80 ปี มาตั้งรกรากทำกินจนกายเป็นคนไทย

โดย พิธีนี้ มาจากคำว่า มะม็วต (เม-มต) ศาสตร์และศิลป์ของชุมชนเขมรการเล่นมะม็วต หรือ เม-มต เป็นทั้งศาสตร์คือไสยศาสตร์ และเป็นทั้งศิลปั คือดนตรีและการร่ายรำ ที่พูดถึงไสยศาสตร์ก็เพราะการเล่นมะม็วตนั้นสืบเนื่องจากอาการป่วยไข้ที่ไม่สามารถรักษาให้หายได้จากแพทย์หรือยาแผนปัจจุบันหรือยาสมุนไพรได้เมื่อเป็นเช่นนั้นคนโบราณเชื่อว่าคนป่วยนี้มีความเจ็บป่วยจากการกระทำของภูติผีปีศาจ จึงมีความจำเป็นที่ต้องรักษาด้วยการเชิญคนทรงเจ้า(มะม็วต หรือเม-มต มาบำบัดปัดเป้าให้ ด้วยการเข้าทรงว่าผีตนไหนเป็นคนทำร้ายคนป่วย เขามีความประสงค์อะไรคนป่วยไปทำอะไรผิดมา หากจะให้ผีตนนั้นลงโทษแก่คนป่วยจะต้องทำอย่างไรบ้าง ซึ่งตรงนี้ก็เป็นบางส่วนของการเล่นมะม็วต แต่ที่จริงแล้ว เม-มต หรือมะม็วต หรือแม่หมอผู้ทำหน้าที่เข้าทรงตรงนี้นั้นเขาสามารถทำหน้าที่ได้ในหลายอย่าง เช่นการตั้งครูให้คนเจ็บคนป่วย (คนเขมรเชื่อว่าคนเราเกิดมาต้องมีครู เขาเลยนิยมทำ "จวมกรู" ตอนเด็กเกิดใหม่ ๆ เพื่อให้ดูแลรักษาเด็กและเป็นเทวดาประจำตัว) การเข้าทรง ถือเป็นการบำบัดรักษาคนป่วย ซึ่งพิธีกรรมนี้จำเป็นต้องมีอุปกรณ์ประกอบพิธีมากมาย เช่นขันครู บายศรี

บรรยากาศจะเห็นว่าร่างทรง หรือมะม็วต (เม-มต) ก็มีการทำพิธีไปตามจังหวะดนตรี มีการผูกโพกผ้าให้หญิงสาวที่มารักษาแล้วเกิดมีบางสิ่งเข้าร่างจนกระโดดรำเต้น รวมถึงชาวบ้านน้าผุ้ชายท่านหนึ่งมีอาการไข้มารักษาก็เกิดอาการสั่นเครืออยู่พักใหญ่ต้องมีการให้ร่างทรงเข้าพ่น ที่จะเห็นว่าขณะที่น้าผู้ชายสั่นก็แลสั่นยาวตามแขนน้ำตาไหล ต้องให้ดื่มน้ำแดงหวานๆช่วย  มีการทำเบิกบายศรี ที่ต้องบอกเลยว่าดูแปลกตามากเพราะถือว่าเป็นอีกหนึ่งพิธีตามความเชื่อที่หาดูยากในปัจจุบันนี้ ที่ชาวบ้านในชุมชนนี้ยังสืบสานได้อย่างดียิ่ง และจะยังคงมีการสืบสานต่อสู่รุ่นลูกหลานยาวนานต่อไป

สราวุฒิ บุญสร้าง ผู้สื่อข่าวคมชัดลึก ประจำ จ.ฉะเชิงเทรา

ฉะเชิงเทรา


ติดตามข่าวสารทาง Line

เพิ่มเพื่อน