โรงเรียนเทศบาล 1 สืบทอดการแสดงโขนศิลปะชั้นสูงของไทย

24 ก.ย. 2563 อ่าน 45 ครั้ง


( 24 ก.ย. 63 )  ที่ โรงเรียนเทศบาล 1 วัดสัตตนารถปริวัตร  เขตเทศบาลเมือง อ.เมือง จ.ราชบุรี ได้มองเห็นคุณค่าและความสำคัญของโขน ศิลปะชั้นสูงของไทย จึงให้อาจารย์ที่มีความรู้เข้ามาถ่ายทอดให้นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-2 ฝึกหัดการแสดงโขน ซึ่งเริ่มสอนเมื่อปีที่ผ่านมา จนได้รับความรู้ด้านการแสดงโขน ไปแสดงในงานพิธีต่าง ๆ ถือเป็นการเปิดโอกาสให้เด็กได้ฝึกทักษะการแสดงศิลปะแขนงนี้ที่นับวันจะหาชมได้ยากแล้วในสมัยนี้

           นายปิยะ เบญจอัครชูชัย ครูผู้ฝึกสอนศิลปะโขน เปิดเผยว่า การเรียนจะต้องปูพื้นฐาน  คัดเลือกเด็กที่มีความสนใจ บางคนยังไม่มีพื้นฐาน มีความสนใจ  ฝึกพื้นฐานท่าเหลี่ยมยักษ์ เหลี่ยมลิง  การตั้งวง การจีบมือ ของพระ ของลิง ตัวนาง จะแตกต่างกัน  ส่วนหนึ่งเรียนรู้จากยูทูป เด็กบางคนยังนึกภาพไม่ออก จึงอยากให้เห็นภาพจริงทำให้เกิดความเข้าใจรวมกับ   ฝึกสอนทำให้การเรียนพัฒนาเร็วขึ้น สังเกตพบว่าเด็กเริ่มมีความชอบ นำไปฝึกฝนพัฒนาตัวเอง และเริ่มที่จะเลือกทางเดินสายนี้แล้วในบางคน ขณะที่ปัจจุบันการเรียนการสอนศิลปะแขนงนี้นับวันจะลดน้อยลง  จะพบแต่นาฏศิลป์ทั่วไป ด้วยพื้นฐานการเรียนโขนจะมีความยาก  นอกจากมีเรื่อง พระ นาง ยังมีส่วนของยักษ์  ลิง ซึ่งมีลีลาท่าทางจะไม่เหมือนนาฏศิลป์ไทยทั่วไป  และยังหาเด็กที่มีความสนใจยาก  อย่างน้องคนหนึ่งที่ได้เลือกให้เป็นตัวหนุมานมีความสนใจดี จึงให้มีการพัฒนาถ่ายทอดสอนน้องอีกรุ่นด้วย 

            ตนเรียนรู้จากมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และศึกษาด้วยตัวเองส่วนหนึ่งเด็กที่ฝึกสอนนำไปออกงานการแสดงแล้วหลายงาน แต่ก็อยากได้รับการสนับสนุนเพื่อเปิดโอกาสให้เด็กกล้าแสดงออก อยากมีเวทีให้เด็กได้แสดงความสามารถบ่อย ๆ  การแสดงแต่ละครั้ง  ได้รับคำชมจากผู้ใหญ่ว่าดี  ขณะที่ศิลปะโขนยังได้รับคัดเลือกให้เป็นมรดกที่จับต้องไม่ได้โดยประเทศไทยได้เป็นเจ้าของแล้ว เวลามีคนมาชมการแสดงก็จะพูดชมเชยให้กำลังใจพร้อมกับอยากให้มีการแสดงต่อเนื่องไป 

 




            นางสาวมาณวิกา ทองเปลว ผู้อำนวยการโรงเรียนเทศบาล 1 วัดสัตตนารถปริวัตร  เปิดเผยว่า โรงเรียนจะมีงานประจำปีสักการะหลวงพ่อโตทุกปี ซึ่งเป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์   มีการแสดงของนักเรียนทุกระดับชั้น ปีที่ผ่านมามีแนวคิดหาศิลปะใดมาใช้ในการแสดงดี เพราะจะมีแต่การแสดงนาฏศิลป์แบบทั่วไป ประกอบกับปี  พ.ศ.2560 มีการยกโขน เป็นศิลปะของชาติขึ้นมา จึงเห็นว่าโรงเรียนน่าจะสามารถทำได้ จึงลองศึกษาดูการแสดงชุดที่นักเรียนสามารถแสดงได้  เลยมาดูในชุด หนุมานจองถนน และลองดูคณะครูที่โรงเรียนและได้เชิญชวนเพื่อนมาลองสอน พบเด็กมีแววสามารถเรียนได้ จึงเริ่มหาเงินมาสะสมเพื่อซื้อชุดการแสดง  เนื่องจากมีราคาแพงต่อชุดเป็นหมื่นบาท ทางเทศบาลเมืองราชบุรีได้สนับสนุนเงินมาจำนวนหนึ่งแต่ยังไม่เพียงพอ และได้พยายามหาเงินซื้อชุดหลายช่องทางได้เงินมาจำนวนหนึ่งนำไปจ้างผู้มีความรู้มาช่วยกัน ทำให้การแสดงชุดนี้เกิดขึ้นได้ มองว่าหากจัดการแสดงโขนแค่งานประจำปีคงน้อยไป อีกทั้งโขนยังเป็นมรดกของชาติที่มีคุณค่า อยากให้เด็กมีชุดการแสดง หรือทักษะพิเศษมากขึ้น  เพราะนักเรียนที่จบชั้น ม. 3 ของโรงเรียนไปแล้ว มักจะไปเรียนต่อสายอาชีพ  คิดว่าการแสดงนี้มีน้อยแต่มีคุณค่าอนาคตจะไปสร้างรายได้เลี้ยงตัวเองและครอบครัวได้  ทำให้มีแผนเพิ่มการแสดงอีก 2 ชุด  ซึ่งยังต้องใช้เงินอีกจำนวนหนึ่งเลยค่อยๆแสดงไป หวังว่าเราจะมีเจอเนเรชั่น ตอนนี้เราเริ่มที่ ม. 1 ปีที่แล้ว และจะพัฒนาให้ได้เป็นรุ่นต่อรุ่นพี่สอนน้องแล้วก็มีแผนที่จะทำช่วงระดับประถม เป็นรุ่นเล็กๆของน้องลิง น้องหนุมาน  จึงอยากให้ทุกชุดการแสดงดูดี ไปแสดงที่ไหนก็เป็นหน้าตาของจังหวัดราชบุรี  อยากให้โรงเรียนคงอยู่ต่อไปและเป็นเอกลักษณ์ของ จ.ราชบุรีว่าในราชบุรีมีโรงเรียนเทศบาล 1 ที่มีโขนเป็นเอกลักษณ์

 


           ปัญหาตอนนี้คือเรื่องชุดการแสดง เพราะเด็กหลายคนชอบอยากเป็นนักแสดง การแสดงบางชุดมีตัวละครเยอะ อย่างเช่น ลิง ทำตัวแสดงได้แค่ 2 ตัว เป็นตัวสมุน จริงๆต้องมีเยอะกว่านี้แต่ติดปัญหาเรื่องงบประมาณการทำชุดเสื้อผ้าไม่เพียงพอ ช่วงที่ผ่านมาจะมีการจ้างไปแสดงหน้างานพระราชทานเพลิงศพ และงานพิธีต่างๆ จะมีชุดการแสดงเล็กไปแสดง  จึงอยากให้เด็กนักเรียนมีรายได้จากการแสดง จึงอยากต่อยอดชุดการแสดงอีกประมาณ 2 ชุด และชุดใหญ่ของการแสดง แต่ราคาค่อนข้างแพง อยากให้มีหน่วยงานเห็นความสำคัญการสืบทอดวัฒนธรรมมาช่วยสนับสนุน ช่วยเป็นกำลังให้แก่เด็กๆ และความภาคภูมิใจของโรงเรียนและความภาคภูมิใจของเทศบาลเมืองราชบุรีด้วย

          การแสดงโขนของโรงเรียนขณะนี้ได้มีการฝึกสอนนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 -2  แสดงในชุดหนุมาน ตอน จับนาง  พระรามตามกวาง ส่วนการแสดงชุดใหญ่เป็นชุด หนุมานจองถนน บางชุดการแสดงยังไม่มีเสื้อผ้าและหัวโขนมาประกอบชุดการแสดง  มีบางช่วงมีการจ้างไปแสดงงานพิธีต่างๆ ราคา ระหว่าง 5,000-10,000 บาท โรงเรียนจึงมุ่งหวังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้เห็นคุณค่า “โขน” ซึ่งเป็นศิลปะการแสดงที่ได้รับการขึ้นบัญชีเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ เมื่อปี  2552 โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ถือเป็นนาฏศิลป์ชั้นสูงของไทยที่ประกอบด้วยหลายลักษณะที่โดดเด่นเข้าด้วยกัน  ซึ่งถูกยกให้เป็นมรดกของชาติ   ทางโรงเรียนจึงหวังต่อยอดความรู้การแสดง “โขน” ของโรงเรียนให้เป็นเอกลักษณ์หนึ่งเดียวของราชบุรี พร้อมทั้งอยากให้มีการสืบทอดและมีเกิดการอนุรักษ์ศิลปะแขนงนี้ให้คงอยู่คู่แผ่นดินไทยไปชั่วลูกหลาน  

 

ภาพ/ข่าว  ภัทรพงศ์  คำเปรม  ผู้สื่อข่าวภูมิภาคจังหวัด ราชบุรี




ติดตามข่าวสารทาง Line

เพิ่มเพื่อน