สิ้นหมอช้างอาวุโสรุ่นสุดท้าย "คุณทวดมิว ศาลางาม" วัย 98 ปี

15 มิ.ย. 2562 12:35 น.
สุรินทร์ - สิ้นหมอช้างอาวุโสรุ่นสุดท้าย "คุณทวดมิว ศาลางาม" วัย 98 ปี ตำนานชาวกูยเลี้ยงช้าง ซึ่งเป็นบุคคลสำคัญในการสืบทอดพิธีกรรมของการจับช้างและถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่นให้คงสืบทอดไป ญาติๆ จัดพิธีบำเพ็ญกุศลที่บ้านตากลาง หมู่บ้านช้างเลี้ยงที่มากที่สุดในโลก

            เมื่อวันที่  14 มิ.ย. 2562  ผู้สื่อข่าวได้รับแจ้งว่า นายมิว หรือคุณตามิว ศาลางาม หมอช้างอาวุโสรุ่นสุดท้ายแห่งตำนานหมอช้างของชาวกูยเลี้ยงช้าง ได้เสียชีวิตลงอย่างสงบที่บ้านพักด้วยโรคเส้นเลือดในสมองแตก เมื่อเวลา 10.10 น.ของวันที่ 14 มิถุนายน 2562 รวมอายุ 98 ปี โดยทางด้านนางสาวอุนนดา ศาลางาม ซึ่งเป็นลูกและญาติๆ ได้จัดพิธีบำเพ็ญกุศลศพที่บ้านเกิดเลขที่ 46 หมู่ 9 บ้านตากลาง หมู่บ้านช้างเลี้ยง ต.กระโพ อ.ท่าตูม จ.สุรินทร์ และจะหารือกันในการประกอบพิธีฌาปนกิจศพอีกครั้งต่อไป นายมิว หรือตามิว ศาลางาม ถือเป็นหมอช้างอาวุโสรุ่นสุดท้าย ที่จากไป โดยเป็นบุคคลที่สำคัญของตำนานชาวกูยเลี้ยงช้าง และคล้องช้างป่า มาฝึกเป็นช้างบ้าน รวมทั้งเป็นผู้สืบทอดการประกอบพิธีกรรมต่างๆ เกี่ยวกับช้าง ให้กับคนรุ่นหลัง เป็นสืบทอดกันมาแต่โบราณ

 

          ตามิว ศาลางาม ผู้สืบทอดหมอช้างรุ่นสุดท้ายแห่งตำนานคนจับช้างของจังหวัดสุรินทร์ หมอสะดำอาวุโส เกิดเมื่อปี พ.ศ.2464 ที่หมู่บ้านช้างบ้านตากลาง หมู่ 9 ตำบลกระโพ อำเภอท่าตูม จังหวัดสุรินทร์ เริ่มต้นเรียนรู้การจับช้างมาตั้งแต่อายุ11 ปี เป็นมะ และได้ติดตามหมอช้างออกจับช้างกับกองคาราวาน และได้รับการปะชิเป็นหมอช้างเมื่ออายุ 20 ปี ออกจับช้างป่าตามแนวเทือกเขาพนมดงรักด้านประเทศกัมพูชาปีละ 2-3 ครั้ง แต่ละครั้งจะนาน 2-3 เดือน เมื่อจับช้างป่าได้ก็นำมาฝึกจนเป็นช้างบ้าน และคัดเลือกช้างเป็นพ่อพันธุ์แม่พันธุ์ ตามิวมีลูกศิษย์เป็นหมอช้างอยู่หลายคน และต่อมาเมื่ออายุ 25 ปี ได้รับการสถาปนาจากหมอช้างขึ้นเป็นหมอสะดำและเป็นหมอสะดำอาวุโส ผู้เฒ่ามิวจัดอยู่ในอันดับครูบาใหญ่ หรือ กำลวงปืด เพราะครูบาใหญ่รุ่นก่อนได้เสียชีวิตหมอแล้ว ท่านเป็นผู้นำในการประกอบพิธีต่างๆเกี่ยวกับช้างเซ่นไหว้ผีปะกำ การปะชิหมอช้าง การทำเชือกปะกำ และการทำอุปกรณ์ที่เกี่ยวกับช้าง เคยออกจับช้างป่ามามากว่า 40 ครั้ง จับช้างป่าทั้งหมดได้ 16 เชือก ถือเป็นครูบาอาวุโสที่สุดในปัจจุบัน

 

            สำหรับลำดับชั้นของหมอช้างเริ่มด้วยตำแหน่ง “มะ” ผู้ช่วยช้างต่อ และเมื่อได้รับการแต่งตั้งจะได้เลื่อนขั้นเป็น “หมอจา” คือ หมอใหม่ที่ผ่านพิธีปะชิและได้รับการแต่งตั้งแล้วแต่ยังจับช้างไม่ได้เลย และเมื่อจับช้างได้ 1 – 5 ตัว จะได้เลื่อนขั้นเป็น “หมอสะเดียง” (หมอเบื้องซ้าย) และเมื่อจับได้เพิ่มขึ้นตั้งแต่ 6 -10 ตัว จะได้เลื่อนขั้นเป็น “หมอสะดำ” (หมอเบื้องขวา) และสู่ตำแหน่งสูงขึ้น“ครูบา” คือหมอช้างที่ได้รับการแต่งตั้งจากครูบาใหญ่หรือกำลวง ให้เป็นหัวหน้าขบวนช้างต่อ และตำแหน่งที่สูงสุด คือ “ครูบาใหญ่” หรือ “กำลวงปืด” ผู้ที่สามารถจับช้างป่าได้ตั้งแต่ 15 ตัวขึ้นไป เป็นตำแหน่งหมอช้างที่ทรงเกียรติ และมีเพียงคนเดียวเท่านั้น ครูบาใหญ่จะเป็นผู้ที่สามารถจัดพิธีกรรมต่างๆ ได้ เป็นบุคคลที่หมอช้างต่างให้ความเคารพนับนับถือและเชื่อฟัง

พ่อเฒ่ามิวได้ถ่ายทอดองค์ความรู้ต่างๆจากรุ่นสู่รุ่นผ่านลูกศิษย์มากมาย ซึ่งทางด้านองค์บริหารส่วนจังหวัดสุรินทร์ ได้แต่งตั้งให้ท่านเป็นหมอช้างอาวุโสประจำศูนย์คชศึกษา หมู่บ้านช้างบ้านตากลาง ตำบลกระโพ อำเภอท่าตูม จังหวัดสุรินทร์ ทำหน้าที่เป็นวิทยากรถ่ายทอดความรู้ให้กับนักศึกษาและประชาชนทั่วไปและผู้คนที่สนใจ ซึ่งพ่อเฒ่ามิวมีความมุ่งมั่นที่จะถ่ายทอดศาสตร์และภูมิปัญญาต่างๆที่เกี่ยวกับช้างของชาวกูยเลี้ยงช้างที่ได้สั่งสมกันมาให้กับรุ่นต่อไปให้มากที่สุด

คนดี คนเด่น